Het ‘strengste asielbeleid ooit’ zal Amsterdam minder veilig maken, zeggen deze hulpverleners

Maandag buigt de Tweede Kamer zich over de strenge nieuwe asielwet die stelt dat illegaal verblijf in Nederland strafbaar wordt. Drie Amsterdamse hulp- en zorgverleners over de gevolgen van die mogelijke strafbaarstelling. ‘Ik kan me niet voorstellen dat onze ouderen met een rollator naar de gevangenis moeten.’

door Madelief van Dongen – Parool – 11 december 2025

‘Gaat de politie in de buurt van onze praktijk staan om te kijken wie er binnenloopt?’

Steffie Jansen is straatarts en medisch manager bij de Kruispost, een medische post voor onverzekerden

“Bij de Kruispost komen jaarlijks zeker vierduizend unieke patiënten die ongedocumenteerd zijn. Ik merk nu al onrust, want veel mensen zijn op de hoogte van de ontwikkelingen. Ze werken in de schoonmaak of in een nagelstudio, praten erover, kijken het nieuws. Maar er zijn ook mensen die zich er niet mee bezighouden. Zij spreken geen Nederlands of Engels en bewegen zich volledig onder de radar.”

“Eigenlijk zijn alle ongedocumenteerden altijd bang om door politie te worden aangesproken, in vreemdelingendetentie te komen en te worden uitgezet. De wet is nog niet ingegaan, maar ik hoor wel dat de politie vaker woningen betreedt bij bijvoorbeeld verdenkingen van illegale onderhuur. Dat zorgt ervoor dat mensen nog banger worden en minder snel naar inloophuizen of ziekenhuizen gaan.”

“We weten nog niet wat het voor zorgverleners gaat betekenen als ongedocumenteerd zijn strafbaar wordt. Misschien gaat de politie in de buurt van onze praktijk staan om te kijken wie er binnenloopt. Kunnen we iemand dan nog wel veilig op spreekuur uitnodigen? Of moeten we er vaker voor kiezen om geen lichamelijk onderzoek te doen, maar een telefonische afspraak te plannen? Is een medische situatie ernstig genoeg om iemand in gevaar te brengen? Dat zijn overwegingen die je normaal nooit zou hoeven maken en dat betekent dat we ons werk minder goed kunnen doen.”

“Stel dat ik iemand doorverwijs naar een revalidatiekliniek en de politie loopt daar binnen, vraagt een lijst van ongedocumenteerden op en licht die mensen vervolgens van hun bed. Dat klinkt dramatisch, maar dit zijn de praktijken waar deze wet mogelijkheden voor biedt. Er wordt steeds gezegd: geen zorgen, zo gaan we ’m niet uitvoeren. Maar waarom moet die verscherping in de wet er dan komen?”

“Als zorgverlener vind ik dat we moeten kijken naar waaróm mensen door het net vallen. Ongedocumenteerden zijn niet alleen jonge mannen die op straat overlast veroorzaken. Het zijn kinderen die in Nederland zijn geboren, ouderen die hier al decennia wonen. Er zou juist meer zorg en psychologische begeleiding moeten zijn.”

‘Mijn cliënten zijn geen criminelen; ze hebben hard gewerkt en bijgedragen aan de maatschappij’

Karolina Augustyn is maatschappelijk werker bij De Regenboog Groep

“Bij de 24 uursopvang hebben we 35 bedden voor kwetsbare ongedocumenteerden. Dat zijn arbeidsmigranten die tientallen jaren in Nederland zijn, zwart hebben gewerkt en niets hebben opgebouwd. Als ze oud en ziek zijn, komen ze op straat terecht.”

“Als hulpverleners moeten we soms toveren. Vaak hebben onze cliënten geen familie en plek om naar terug te keren. Soms lukt het om een verzorgingsplek te regelen voor iemand zonder papieren. Maar vaker kunnen we iemand alleen helpen om weer stabiel te worden, bijvoorbeeld door een bezoek aan de huisarts of psychiater te plannen. Daarna belandt die persoon weer op straat.”

“Deze wet stigmatiseert en draagt bij aan een negatief beeld. Mijn cliënten zijn geen criminelen. Ze hebben hard gewerkt en bijgedragen aan de maatschappij: als oppas, in de schoonmaak, in winkels. Ik kan me niet voorstellen dat onze ongedocumenteerde ouderen met een rollator naar de gevangenis moeten, enorme boetes krijgen of op het vliegtuig worden gezet. Mijn cliënten zijn nu al angstig, onzeker en soms paniekerig. Je kunt je toch niet voorstellen dat iemand na dertig jaar wordt teruggestuurd? Dat is hun grootste nachtmerrie.”

“De onzekerheid en het gebrek aan perspectief nemen door deze wet toe. Ongedocumenteerde mensen worden kwetsbaarder omdat ze minder snel aankloppen voor hulp. Ook als hulpverlener ben ik bezorgd. Hoe ga ik een veilige plek en de juiste begeleiding bieden? Cliënten zullen ons eerder wantrouwen, de vertrouwensband waar we zo hard voor hebben gewerkt zal worden beschadigd.”

“De asielwet heeft ook impact op Amsterdam. Ongedocumenteerde mensen zullen minder snel aangifte durven doen van mishandeling of verkrachting. Dat maakt de stad onveiliger. Ook arbeidsuitbuiting en de overlast van ongedocumenteerde daklozen met psychische problemen of verslavingsproblematiek zullen toenemen.”

‘De samenleving is gebaat bij goede zorg voor mensen met psychische klachten – met of zonder papieren’

Imma van Galen is psychiater voor ongedocumenteerden bij ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum

“In mijn spreekkamer zie ik ongedocumenteerde mensen met een posttraumatische stressstoornis, ptss. Ze zijn bijvoorbeeld getraumatiseerd tijdens een oorlog in hun thuisland of tijdens hun vlucht naar Nederland.”

“Toegang tot zorg is moeilijk voor deze groep. Mensen blijven onder de radar, want ze willen niet in vreemdelingendetentie belanden. Sommigen weten niet eens dat er zorg voor hen beschikbaar is. Anderen hebben een vertekend beeld van de geestelijke gezondheidszorg. Ze denken dat je daarvoor waanbeelden moet hebben of dat de ggz gelijkstaat aan een spuit in je bil. Ze herkennen hun eigen klachten niet als ptss.”

“In mijn spreekkamer merk en hoor ik nu al dat mensen angstig zijn over de nieuwe asielwet. Ze hebben vragen: hoe gaat het straks met mijn medische zorg? Wordt dat nog vergoed? Niet alleen de strafbaarstelling van ongedocumenteerden, maar ook de nieuwe regels over gezinshereniging en het algemene politieke klimaat geven stress. Mijn patiënten voelen dat ze niet welkom zijn, terwijl ze graag willen bijdragen aan de samenleving. De meesten hebben onveiligheid ervaren in hun herkomstland of tijdens hun vlucht. Dat werkt triggerend.”

“Een kwart van onze patiënten heeft in Nederland in vreemdelingenbewaring gezeten zonder strafbare feiten te hebben begaan. Een aantal van hen werd daar geïsoleerd. Uit onderzoek blijkt de impact van isolatie en gevangenschap op de psychische klachten van deze mensen: ze werden somberder, kregen stressklachten, durfden bijvoorbeeld niet meer met het licht uit te slapen. Velen werden suïcidaal. Ik zie bij veel van die mensen wantrouwen naar Nederland en naar hulpverleners. Ze denken: ik heb geen strafbare feiten begaan, ik besta gewoon, en op basis daarvan word ik als crimineel behandeld.”

“Als je psychotisch bent en niet wordt behandeld, is dat niet alleen slecht voor jezelf, maar óók voor de omgeving. De hele samenleving is erbij gebaat dat er goede zorg wordt geboden aan mensen met psychische klachten – met of zonder papieren.”

Strengste asielbeleid ooit

Wordt het strafbaar om illegaal in Nederland te verblijven? Maandag buigt de Tweede Kamer zich over een asielwet die ‘het strengste asielbeleid ooit’ mogelijk maakt.

Eerder dit jaar stemde een nipte meerderheid van de Kamer in met de wet, waarin ook het helpen van ongedocumenteerden strafbaar werd gesteld. Maar de christelijke partijen waren kritisch op het ‘medeplichtig maken’ van vrijwilligers die koppen soep uitdelen.

Demissionair minister David van Weel (Asiel en Migratie) paste de wet na advies van de Raad van State aan. De ChristenUnie kwam deze week met een voorstel om strafbaarstelling van illegaliteit helemaal uit de nieuwe asielwet halen. Als dat gebeurt, zal de wet in de Eerste Kamer ook makkelijker een meerderheid krijgen.

– – –

www.parool.nl/amsterdam/het-strengste-asielbeleid-ooit-zal-amsterdam-minder-veilig-maken

= = =

Den Haag kiest voor strafbaarstelling van illegaliteit, Amsterdam juist voor zorg en onderwijs voor ongedocumenteerden. In een nieuwe raadsbrief maakt wethouder Rutger Groot Wassink duidelijk dat Amsterdam blijft helpen. ‘Dit is geen ideologie. Dit is wat werkt.’

door David Hielkema – Parool – 17 december 2025

Terwijl Den Haag werkt aan de strafbaarstelling van illegaliteit, kiest Amsterdam nadrukkelijk een andere koers. In een uitgebreide raadsbrief beschrijft wethouder Rutger Groot Wassink (Asiel) woensdag hoe de stad de steun aan ongedocumenteerden niet afbouwt, maar juist gaat uitbreiden. Groot Wassink: ‘Je ziet hoe wij in de stad omgaan met ongedocumenteerden, in weerwil van de gure Haagse wind.’

Zo kunnen vanaf 2026 meer dan twintig Amsterdamse huisartsen abortuszorg verlenen aan ongedocumenteerde vrouwen en de kosten declareren via een gemeentelijk noodfonds. Voor die regeling is 45.000 euro gereserveerd. Daarnaast onderzoekt de gemeente hoe die zorg structureel kan worden geregeld.

Daarnaast is het onderwijsaanbod voor ongedocumenteerde jongeren verbreed. Na een jarenlange pilot wordt studeren aan hbo en universiteit vast beleid. Ook het mbo sluit nu aan via een nieuwe proef, zodat jongeren zonder papieren toch onderwijs kunnen volgen en stages kunnen lopen, al blijft hun juridische positie kwetsbaar.

Andere koers dan Den Haag

De timing is opvallend. In Den Haag werd de strafbaarstelling van illegaliteit deze week in de Tweede Kamer besproken; donderdag wordt erover gestemd. Demissionair minister David van Weel zei eerder dat het een beperkte groep mensen aangaat en dat er ‘geen jacht’ komt, maar de Raad van State waarschuwt dat onduidelijk is hoe rechters de wet zullen uitleggen.

Gemeenten, politie en juristen plaatsen al maanden kanttekeningen bij de maatregel. Onderzoek van denktank Clingendael laat zien dat strafbaarstelling mensen vooral onder de radar duwt en hen ervan weerhoudt hulp te zoeken. In België, Duitsland en Zweden had de maatregel nauwelijks effect op migratie, maar zorgde daar wel hogere kosten en maatschappelijke schade.

Hulpverleners kwamen daar ook onder druk te staan. Groot Wassink riep met wethouders uit Utrecht, Groningen, Eindhoven en Den Haag de Tweede Kamer zondag op de strafbaarstelling te schrappen. In een opiniestuk noemden zij het voorstel symboolpolitiek die ‘barmhartigheid bestraft’.

De wethouder noemt de maatregel daarnaast onuitvoerbaar en ineffectief: ‘Als je niet naar mij of andere wethouders wilt luisteren, luister dan naar de politie, Clingendael of de Raad van State. Die zeggen allemaal dat dit niet werkt. Het is broddelwerk.’

Doorgaan met opvang ongedocumenteerden

Voorlopig verandert er in Amsterdam nog weinig. Zolang illegaal verblijf niet strafbaar is, gaat de stad door met het huidige beleid. Groot Wassink heeft zijn hoop gericht op de Eerste Kamer, die alsnog een streep kan zetten door de wet. ‘Die kijkt traditioneel of wetgeving deugt. Ik heb er nog vertrouwen in dat ze dat hier serieus doen.’

In de raadsbrief benadrukt de wethouder dat Amsterdam zichzelf ziet als vangnet. De stad biedt 24-uursopvang aan vijfhonderd ongedocumenteerden. Daarnaast is er voedselhulp voor ruim duizend huishoudens en wordt er gewerkt aan betere toegang tot huisartsenzorg, mondzorg en kraamopvang.

De inzet kost de gemeente jaarlijks tientallen miljoenen, waarmee Groot Wassink ook na 2026 wil doorgaan. In de brief spreekt hij van een zorgplicht voor alle inwoners, ongeacht verblijfsstatus. Die lijn botst al langer met het landelijke beleid, maar leidt in Amsterdam nauwelijks tot debat, omdat partijen inzien dat uitblijvende hulp leidt tot dakloosheid, overlast en onzichtbare problemen op straat.

Waar Den Haag dus inzet op afschrikking, investeert Amsterdam in mensen zonder papieren. Dat is niet bedoeld als provocatie, zegt Groot Wassink, maar als bestuurlijke keuze. ‘Dit is geen ideologie. Dit is wat werkt.’

– – –

www.parool.nl/amsterdam/amsterdam-breidt-hulp-aan-ongedocumenteerden-juist-uit-in-weerwil-van-de-gure-haagse-wind

= = =

De publieke tribune zat meer dan vol bij het wetgevingsoverleg in de commissievergadering van de Tweede Kamer, een extra kamer werd gebruikt om via een groot scherm mee te kijken. Allerlei hulporganisaties uit het land waren vertegenwoordigd, ook ongedocumenteerden, ook een delegatie van zes uit de Keizersgrachtkerk in Amsterdam. 

De VVD ofwel minister van Weel kwam met een slim antwoord op vrijwel alle bezwaren; dit was al eerder geformuleerd in de memorie van toelichting: 

De strafbaarstelling was door de indienster van het amendement, mw Vondeling van de PVV, bedoeld voor álle ongedocumenteerden in het land, volgens onzekere schattingen tussen de 23.000 en 58.000 – en zo bedoelden andere rechtse partijen dat ook, nu ook in deze vergadering: Diederik Boomsma van JA21 (voorheen NSC, daarvoor CDA-raadslid in Amsterdam), Caroline van der Plas, BBB, en Gideon van Meijeren van Forum. 

Maar van Weel beweerde dat het voor hem alleen maar ging om een heel kleine groep, nl. overlastgevende uitgeprocedeerde asielzoekers die niet meewerken aan terugkeer, ong. 300 tot 400 per jaar. En jawel, dat zou voor DT&V ook een extra werklast vormen, maar hij zou overleggen om hier een mouw aan te passen. 

Alle andere bezwaren zouden met de strikte focus op deze kleine groep worden weggenomen. Met name ook de strafbaarstelling van hulpverleners, want die wordt met de novelle uitgesloten. Don Ceder (ChristenUnie) en Lisa Westerveld (GL-PvdA) bleven moeite houden met de formulering, want hulpverleners worden daarin wel eerst benoemd als deelnemer aan een misdrijf, en vervolgens bij voorbaat vrijgesproken: mooi maar wel vatbaar voor procesgang en daarmee verontrustend. 

Volgens van Weel hoeven al die tienduizenden ongedocumenteerden in het land zich helemaal écht geen zorgen te maken. Boomsma stelde voor dat de minister een voorlichtingscampagne opzet om al die onterechte zorgen weg te nemen, gericht op ongedocumenteerden en op hulpverleners. Sympathiek, hoewel hij ze graag zo snel mogelijk allemaal het land uit wil hebben. Terwijl de hele operatie ook, zoals gezegd werd door voorstanders, bedoeld is om een afschrikwekkende werking te hebben, dus de onrust die is ontstaan is wel degelijk de bedoeling. 

Ceder bleef vragen aan de minister wat dan nog de meerwaarde is van deze strafbaarstelling, terwijl er al juridische middelen zijn om die overlastgevenden aan te pakken. Het kostte de minister veel moeite en tijd om enkele voorbeelden aan te dragen waarvoor deze nieuwe maatregel nuttig zou kunnen zijn, en dan ook alleen nog als een soort van drang: want als boetes toch niet te innen zijn kan dreiging met celstraf iemand mogelijk overhalen om toch maar in te stemmen met terugkeer. Wat is dan de meerwaarde t.o.v. vreemdelingendetentie zoals die al jaren toegepast wordt?

En voor de hele inperking van de doelgroep tot dit kleine aantal: Van Weel was niet bereid om de formulering van de wet te beperken tot die kleine doelgroep. Wat is dan de waarde van de woorden van deze minister, als een opvolger de wet veel ruimer wil interpreteren? 

= = =

In 2023 werden meer vrijgekomen corporatiewoningen toegewezen aan statushouders in de regio Groot-Amsterdam dan in het jaar ervoor. Toch zit de regio rond de hoofdstad onder het landelijke gemiddelde.

door Tom Dieleman

In de zogeheten Corop-regio Groot-Amsterdam, een regionaal meetniveau dat onder meer Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Edam-Volendam en Purmerend omvat, gingen 7,1 procent van de huurwoningen van woningcorporaties die in 2023 vrijkwamen naar statushouders. Landelijk ging bijna 8 procent naar een of meerdere statushouders, ongeveer een procentpunt meer dan in 2022.

Het is voor het derde jaar op rij dat het percentage woningen dat wordt toegewezen aan statushouders toeneemt rond Amsterdam. In 2022 lag dit percentage op 5,8 procent, een jaar eerder was dat 5,3 en in 2020 op 4,3 procent. In 2019 en en 2018 lagen deze cijfers juist weer hoger: 5 en 6,3 procent.

In Alkmaar en omgeving werden relatief de meeste corporatiewoningen toegewezen aan mensen met een verblijfsvergunning, namelijk zo’n 13 procent. In Delfzijl en omgeving gebeurde dat met 2 procent het minst.

12.729 woningen naar statushouders

De cijfers over 2023 zijn de recentste gegevens over dit onderwerp. In totaal kwamen twee jaar geleden 161.000 corporatiewoningen vrij, ongeveer hetzelfde aantal als een jaar eerder. Daarvan gingen er 148.290 naar huishoudens zonder statushouders en 12.729 naar huishoudens met een of meerdere statushouders. Bijna de helft van de statushouders die in een sociale huurwoning terechtkwamen, had al langer dan een jaar een verblijfsvergunning.

Bij meer dan 64 procent van de statushouders die een corporatiewoning betrokken ging het om een starter op de woningmarkt. Zij lieten dus geen vrije woning achter na hun verhuizing.

Kabinet wil van verplichting af

Gemeenten moeten zorgen voor passende eerste woonruimte voor statushouders. Hoe groter de gemeente is, hoe meer statushouders ze moeten huisvesten. Het demissionaire kabinet wil van die verplichting af, ondanks kritiek op dat plan van onder meer de Raad van State. De belangrijkste raadgever van de regering vindt het wetsvoorstel om de voorrang van statushouders te schrappen discriminerend en in strijd met de Grondwet.

– – –

www.parool.nl/amsterdam/iets-meer-corporatiewoningen-naar-statushouders-in-regio-amsterdam-wel-onder-landelijke-gemiddelde

= = =

Het portret van de anonieme asielzoeker B. krijgt voorgoed een plek in ‘de schatkamer’ van Nederland, het Rijksmuseum. Tinah Farifteh fotografeerde hem: ‘Zijn verhaal is onderdeel van onze geschiedenis, hoe wij met hem zijn omgegaan’.

Interview in Trouw – 13 november 2025

door Harmen van Dijk

In een halfduistere museumzaal kijkt hij de bezoekers ontwapenend aan: B., een anonieme asielzoeker. Alleen zijn bruine ogen zijn te zien op het enorme scherm dat een volledige wand vult. Je kunt niet ontkomen aan zijn blik en evenmin aan de woorden die hij spreekt: “Waarom zijn mensen bang voor mij?” Hij beschrijft hoe passagiers in de trein soms een paar plaatsen verderop gaan zitten. “Waarom? Dat vind ik heel erg moeilijk.”

Tina Farifteh (1982) kwam met B. in contact toen ze de jaarlijkse foto-opdracht kreeg van het Rijksmuseum, Document Nederland. “Zij bedachten het thema asiel”, zegt de Iraans-Nederlandse fotograaf, filmmaker en kunstenaar. “Ik moest goed nadenken of ik het ging doen, er is al zoveel over gezegd en geschreven, ik heb er zelf ook al projecten over gedaan. Wat kun je toevoegen? Dat is een belangrijke vraag om mee te starten.”

Ze begon haar ‘reis door asielland’ in het detentiecentrum van Schiphol. “Ik wist dat het bestond, maar ik wist niet dat er asielzoekers vast zitten die hier met het vliegtuig aankomen. Stel je voor: je bent net in Nederland, je hebt asiel aangevraagd, je wordt in een cel gestopt, je kent niemand, je krijgt geen bezoek, hooguit een advocaat en mensen van VluchtelingenWerk. Je kunt je opgeven om mensen daar te bezoeken en dat heb ik gedaan. B. ook. Zo kwamen we in contact. Die willekeur vind ik mooi, we hebben elkaar niet gekozen.”

Hoe gingen die gesprekken? “Ik heb vooral geluisterd. Wat antwoord je als iemand zegt: ‘Ik ben een goed mens, waarom zit ik in de gevangenis?’” Buiten de muren van het detentiecentrum, dat ook door Farifteh nadrukkelijk een gevangenis genoemd wordt, is het makkelijk wegkijken. “Maar als je in een kamertje zit en je moet elkaar in de ogen kijken, zit je met je mond vol tanden.”

Vier maanden cel

Dat is precies wat Farifteh wil bereiken met haar Document Nederland. Zolang je praat over getallen, groepen en nationaliteiten blijft de asieldiscussie abstract. Als je een mens persoonlijk leert kennen, kantelt het beeld. Het lastige is dat B. anoniem wil blijven, omdat hij bang is dat zijn uitspraken gevolgen kunnen hebben voor zijn asielprocedure. Farifteh heeft gezocht naar een vorm om hem toch uit die anonimiteit te halen, een gezicht en een stem te geven. “Ik wilde hem niet van achteren filmen, of veraf. Daarom heb ik gekozen voor de extreme close up van zijn ogen.”

Een effectieve oplossing. In de ogen van B. valt veel te lezen als hij vertelt over de vier maanden die hij in een cel op Schiphol doorbracht, zijn verhuizing naar aanmeldcentrum Ter Apel waar hij een kamer deelt en nooit privacy heeft. Als Farifteh, buiten beeld, tegen hem zegt dat asielzoekers in Nederland wel ‘gelukszoekers’ genoemd worden, vraagt hij met oprechte verbazing: “Iedereen wil toch gelukkig zijn? Wil jij niet gelukkig zijn?”

Fel reageert B. als het gaat over uitzettingen. “Deporteer mensen niet terug. Laat ze dan naar een ander land gaan”, zegt hij. Farifteh antwoordt dat het juist niet de bedoeling is dat je in een ander land asiel aanvraagt. B. valt even stil. Dan zucht hij diep, slikt een aantal keer hoorbaar en zegt zacht: “Oké. Ik begrijp het.”

Het vluchtverhaal van B. wordt niet verteld, zelfs niet waar hij vandaan komt. “Dat is voor zijn veiligheid, maar ik wil het er ook bewust niet in hebben”, zegt Farifteh. “Het gaat niet over hem, het gaat over ons. Hoe wij met mensen op de vlucht omgaan. Ik heb hem gevraagd wat hij heeft meegemaakt sinds hij hier is.”

Naast de video van B. heeft Farifteh foto’s gemaakt op de plaatsen waar hij verbleef: in het detentiecentrum en in Ter Apel. Kille, troosteloze plekken waarbij ze zich in een zaaltekst afvraagt: ‘Ik hoor politici, media en burgers regelmatig zeggen dat de opvang van asielzoekers nóg soberder moet. Ik vraag me af: hoe dan?’ “Toen ik wist dat B. een belangrijke verteller ging worden, wilde ik laten zien hoe zijn omgeving eruitziet.”

Daad van verzet

Ze nam B. mee naar het Rijksmuseum. “Om hem te laten zien waar zijn portret terecht zou komen. Hij keek zijn ogen uit. ‘Jullie zijn overal geweest en jullie hebben alles gepakt’, riep hij uit bij al de kunstwerken die de Nederlandse geschiedenis tonen. Toen deze tentoonstelling klaar was, is hij opnieuw komen kijken, naar zijn eigen portret en verhaal. Hij was heel erg geraakt en heel trots.”

Dit is alles wat Farifteh voor B. kan doen. “Ik kan hem helaas geen Burgerservicenummer geven. Dat wil hij graag, want hij wil werken omdat hij gek wordt van het niets doen. Ik kan er alleen voor zorgen dat hij in de collectie van het Rijksmuseum komt. Dat is mijn verzet als kunstenaar. Ik kan hem geen plek geven in dit land, maar ik kan wel zijn verhaal een plek geven. Ik vind het belangrijk dat het in de schatkamer van Nederland wordt vastgelegd. Zijn verhaal is onderdeel van onze geschiedenis, hoe wij met hem zijn omgegaan.” Farifteh noemt het ‘de naturalisatie van zijn portret’. “Over 25 jaar mag zijn identiteit bekend worden. Of eerder, als hij zich veilig voelt.”

Maakte het bij dit project uit dat ze zelf een migratieachtergrond heeft, staat ze daardoor empathischer of activistischer in deze discussie? Farifteh vindt dat een merkwaardige vraag. “Niemand is neutraal of objectief. We nemen allemaal onze achtergrond mee bij wat we doen, dat bepaalt mede onze positie. Maar die staat niet vast. Een gedeelde ervaring kan ervoor zorgen dat je je in een ander kunt verplaatsen. Maar dat hoeft niet. Yesilgöz (VVD-leider Dilan Yesilgöz, red.) heeft ook een vluchtelingenachtergrond, ze is net als ik een nareiziger. Maar we maken andere keuzes.”

Ze denkt even na en zegt dan: “Ik merkte tijdens dit project wel dat mijn positie steeds draaide. Toen ik bij het asielcomplex Ter Apel kwam, vroegen de mensen binnen: ‘Zit jij ook in het kamp?’ Toen besefte ik: aan de ene kant lijk ik op jullie, maar tegelijk ben ik ook medeverantwoordelijk voor deze situatie, als burger van dit land.”

Document Nederland is t/m 11 januari te zien in het Rijksmuseum Amsterdam.

Bron: www.trouw.nl/cultuur-media/in-het-rijksmuseum-ontkom-je-niet-aan-de-blik-van-b

= = =

door redactie Westkrant – 13 oktober 2025

Afgelopen zondag was er een protest ‘tegen massa-immigratie, voor een veilig Nederland en tegen het woningtekort’. De deelnemers verzamelden zich op het Museumplein en liepen een mars die onder meer de Overtoom aandeed. Hun inspanningen waren niet voor niets: vluchtelingenorganisaties zijn er ruim 111.000 euro rijker van geworden – en de teller loopt nog.

Dit geld is de voorlopige opbrengst van de actie ‘Sponsor een extreemrechtse demonstrant’ van burgerbeweging DeGoedeZaak. Door dit initiatief konden mensen een deelnemer sponsoren om zo geld op te halen voor organisaties die werk
doen voor vluchtelingen. “Op deze manier draaien we een mars van haat om
naar een sponsorloop voor hoop”, aldus Jasmijn Haak Wegmann, campaigner bij
DeGoedeZaak.

500 betogers
Aan de mars deden uiteindelijk 500 betogers mee. Ze scandeerden leuzen als “AZC weg ermee” en “Nederland gaat kapot’ en zwaaiden met Hollandse, Friese en VOC-vlaggen.

Actie loopt nog
Het doel van de actie was om voor iedere demonstrant een sponsor te vinden (vanaf 3 euro per betoger). Uiteindelijk hebben meer dan 11.000 mensen gedoneerd. Hiermee zijn er bijna 25 sponsoren per demonstrant gevonden. Met deze ‘sponsorloop’ heeft de organisatie inmiddels al ruim 111.000 euro opgehaald voor VluchtelingenWerk, het Kansfonds en INLIA. De actie staat nog open tot en met vrijdag. Hier vind je meer info.

Link naar: https://www.degoedezaak.org/sponsor-een-extreemrechts-demonstrant-voor-het-goede-doel/

Bron: https://www.dewestkrant.nl/anti-immigratieprotest-levert-vluchtelingenorganisaties-al-ruim-111-000-euro-op/

De zorgen over de opvang van kinderen in het asielzoekerscentrum aan de Hogehilweg nemen toe in de Amsterdamse gemeenteraad. Daar werd woensdag aangedrongen op verbeteringen, na signalen van Save the Children. Wethouder Rutger Groot Wassink belooft het gesprek met het COA te intensiveren.

door: David Hielkema in het Parool van 1 oktober 2025

In het azc in Amsterdam-Zuidoost verblijven meer dan honderd kinderen. Save the Children waarschuwde maandag dat de omstandigheden er onveilig en ongezond zijn: geen buitenspeelruimte, weinig toezicht en een gebrek aan privacy. Kinderen krijgen incidenten op de gangen direct mee, waardoor stress zich opstapelt.

De Hogehilweg kwam eerder in beeld omdat de verdachte van de moord op de 17-jarige Lisa er verbleef. Ook meldden bewoners steekincidenten en drugsproblemen; kinderen zouden hier ook mee geconfronteerd worden. Nu groeit de politieke druk om juist de positie van kinderen op deze locatie serieus te nemen en hier meer tegen te doen.

Tegenstrijdigheid

GroenLinks-raadslid Milka Yemane wees woensdag tijdens een commissievergadering op een tegenstrijdigheid: kinderen werden weggehaald van opvangschip MS Galaxy vanwege de slechte omstandigheden, maar op de Hogehilweg verblijven er dus nog altijd ruim honderd. “Zijn er mogelijkheden om deze locatie kindvriendelijker te maken, met buitenruimte, privacy en voldoende zorg en onderwijs?” vroeg zij de wethouder.

Ook de PvdA toonde zich kritisch. Raadslid Fatihya Abdi wilde weten of de gemeente bereid is kinderen elders te plaatsen als verbeteringen uitblijven. “We kunnen niet garanderen dat hun rechten worden gerespecteerd onder deze omstandigheden,” zei zij.

Wethouder Rutger Groot Wassink reageerde dat noodopvanglocaties ‘per definitie eigenlijk niet geschikt’ zijn voor kinderen. Hij verwees naar de eerdere verhuizing van minderjarigen van de Galaxy naar andere azc’s in de stad. “Bij voorkeur ook hier niet in noodopvang,” zei hij, “maar soms zijn er argumenten om kinderen toch tijdelijk te laten blijven, bijvoorbeeld vanwege onderwijs of hun netwerk.”

Raad gaat naar noodopvang Hogehilweg

Volgens de wethouder ligt de primaire verantwoordelijkheid bij het COA, maar voert hij ‘heel vaak overleg’ met de organisatie en locatiemanagers. De signalen van Save the Children en de zorgen uit de raad vormen voor hem aanleiding om opnieuw met het COA in gesprek te gaan. “Op termijn wil ik af van noodopvanglocaties,” benadrukte hij.

De gemeenteraad lijkt zich daar niet bij neer te leggen. Een meerderheid steunde woensdag het voorstel om een werkbezoek te organiseren aan de opvanglocatie. Daarmee willen raadsleden zelf een beeld krijgen van de situatie waarin de kinderen leven.

De noodopvang Hogehilweg werd in 2022 geopend, aanvankelijk voor drie maanden. Inmiddels is de overeenkomst verlengd tot 2028.

http://www.parool.nl/amsterdam/zorgen-om-ruim-100-kinderen-in-azc-hogehilweg

Het was zaterdag Open azc-dag. Ook de opvang in de Bloemstraat in de Jordaan in Amsterdam opende zijn deuren. ‘Juist door al dat gedoe, ga je wel een keer kijken.’

door Hans van der Beek – in het Parool van 27 september 2025

In de knusse patio van het asielzoekerscentrum (azc) in de Bloemstraat bewerkt een jongeman het kapsel van een huisgenoot, eerst met een tondeuse, daarna met een mesje. Met elkaar praten is door de taalbarrière lastig, maar ze steken allebei een duim omhoog. Ze hebben het blijkbaar naar hun zin in deze opvang voor jongens van vijftien tot achttien jaar.

Dat bevestigt Yamin (17) uit Syrië, die hier nu bijna een jaar is. “Goed,” zegt hij. “Het COA is goed, de jongens hier zijn goed. Alles is goed.”

In het hele land openden zaterdag 180 opvanglocaties de deuren, waarvan twee in Amsterdam en twee in Amstelveen. Aanvankelijk zouden vier Amsterdamse locaties deelnemen, maar die op cruiseschip Galaxy en de opvang op de Kabelweg bleven dicht na de gewelddadige demonstraties tegen azc’s van afgelopen week.

Steunbetuiging

De bezoekers die zaterdag in de Bloemstraat een kijkje komen nemen, beginnen hun bezoek in de patio. Yamin heet iedereen welkom met een boks. Buurtbewoners Anna Vermeiden (69) en Ad Kempen (68) zijn ook gekomen als steunbetuiging. Vermeiden: “Juist door dat gedoe, wil je hier wel een keer kijken. Een soort adhesie. Geen prinsenvlag, maar een rode vlag.”

Kempen: “Er wordt nu geframed dat er een migratieprobleem is. Nee, er is een opvangprobleem. Dat probleem is op te lossen, maar dan moet wel de wil er zijn.”

Hans Hofsté, locatiemanager van het opvangcentrum in de Bloemstraat, vertelt dat op deze locatie 42 jongens verblijven, afkomstig uit vijf verschillende landen, van wie de helft uit Syrië. Hofsté: “Het is onze opdracht deze jongens op te voeden tot volwassenheid in een wereld die nieuw voor hen is.”

Kempen vraagt of deze jongens ook een kans hebben om te blijven. Dat kan Hofsté bevestigen.

Kempen: “Het is erg druk op de opvanglocaties en er gebeuren dingen die niet kloppen. Daarom is het belangrijk te zien dat er ook veel goed gaat.”

Hofsté: “Er gebeuren heel mooie dingen in COA-land. Deze jongens bijvoorbeeld horen ook dat ze van Wilders terug naar Syrië moeten. Waarom zouden ze dan nog Nederlands leren? Toch gaat 90 procent van hen elke dag naar school. Voor ons is dat een groot succes.”

Binnen wordt getafelvoetbald. Op een tafel staan hapjes en drankjes. Buurvrouw Petra Dictus (74) heeft net een potje vier-op-een-rij met een bewoner gespeeld (en gewonnen). “Ik kom hier al heel lang. Ik ben heel betrokken, ik kook elke maandag voor ze. Zodat die jongens zien: wat een aardige mensen, laat ik ook aardig doen. Ik wil dat ze zich welkom voelen.”

Incidenten bij azc’s

De incidenten bij azc’s van de afgelopen week versterken dat gevoel. “Ik wil lief en zorgzaam zijn, in plaats van stil te staan bij al die vreselijke berichten. Mensen zijn bang voor iets wat ze niet kennen. Heb toch een beetje respect voor een ander mensenleven.”

Bij de tafel met hapjes staan Leonie Sterenborg (42) en Arnoud van der Zaan (42), ze hebben net hun bordje leeg. Sterenborg: “We wilden eigenlijk naar de Galaxy. Daar komen we heel vaak langs, dus we waren benieuwd hoe de mensen het daar hebben. Maar dat kon niet, dus zijn we hier naartoe gekomen. Deze opvang was voor ons het dichtst bij.”

De eerste indruk van de locatie is prima. Sterenborg: “Het is redelijk kleinschalig en gezellig. En midden in de stad. Dit is best een plek waar je je fijn kunt voelen. Zeker voor mensen met een traumatisch verleden lijkt dit een veilige omgeving.”

Protest reden voor bezoek

Voor Van der Zaan zijn de felle protesten tegen azc’s een extra reden voor hun bezoek. “Juist daarom. We willen deze mensen ook een hart onder de riem steken. Het is goed om zelf te komen kijken, voordat je je mening vormt.”

Aan een picknicktafel in de patio vertelt Yamin over de rellen in Den Haag van vorig weekend, geholpen door woonbegeleider Aiman Baltit (26) die vertaalt. Baltit: “Hij heeft de protesten tegen azc’s meegekregen, hij heeft de kapotte auto’s gezien en hoe het een grote chaos was. Dat vond hij niet leuk, omdat nu zijn vrienden in Syrië misschien niet meer naar Nederland kunnen komen.”

Het nieuws wordt in de opvang wekelijks besproken in een huiskamervergadering. Baltit: “De impact op de jongens is groot. Ze zijn hierheen gekomen om veiligheid te zoeken. Nu ze dit nieuws horen, werpt dat voor hen de vraag op of ze hier wel op de juiste plek zijn.”

“Ik ga naar school in Nederland,” zegt Yamin. “Ik wil politieagent worden.”

http://www.parool.nl/amsterdam/hart-onder-de-riem-voor-azc-bewoners-tijdens-open-dag-in-jordaan

van: Parool – 30 september 2025

Toen een azc bij Amsterdam-Sloterdijk de open dag afgelastte vanwege de maatschappelijke onrust, waren bewoners verdrietig: ze hadden graag hun goede bedoelingen laten zien. Eén bewoner besloot alsnog zijn speech voor te dragen, schrijft Emma Zorgdrager van het COA in deze ingezonden brief.

Zaterdag 27 september was de open dag op verschillende locaties van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) in Nederland. Wij, COA-locatie Kabelweg [Einsteingebouw] in Amsterdam, hadden er enorm naar uitgekeken en alle voorbereidingen waren getroffen.

Helaas hebben we twee dagen van tevoren moeten besluiten de open dag af te gelasten vanwege de aanhoudende dreiging en de onrust rondom het asielbeleid. Niet alleen wij en de bezoekers waren enorm teleurgesteld, maar ook onze bewoners voelden zich verdrietig.

Dit was hun kans om te laten zien hoe zij hun leven leiden, hun bijdrage aan de buurt en de samenleving leveren, en om te laten zien welke goede bedoelingen zij hebben. Doordat de open dag bij ons niet meer doorging, konden bezoekers geen kijkje nemen in ons asielzoekerscentrum. Ondanks deze tegenslag kwamen we samen met de bewoners en maakten er toch een mooie dag van.

‘Niet gescheiden, maar verbonden’

Tot onze verrassing had een van onze bewoners, zonder dat wij dit wisten, een speech voorbereid, die eigenlijk was bedoeld voor de bezoekers. Hij heet Adnan, een 51-jarige apotheker die een paar jaar geleden vanuit Jemen is gevlucht. Zijn familie is daar achtergebleven, waar hij zich veel zorgen over maakt.

Terwijl iedereen genoot van het heerlijke eten dat speciaal voor de open dag door de bewoners was gemaakt, las hij onverwachts zijn woorden voor aan een grote groep mensen:

“Beste vrienden, dank u wel dat u hier bent en dat u uw hart openstelt om ons te ontmoeten. Voor ons als vluchtelingen is dit belangrijk, want achter het woord ‘vluchteling’ schuilt altijd een mens met dromen, met hoop en met dezelfde gevoelens als ieder ander. Wij hebben ons land niet verlaten uit keuze, maar uit noodzaak. Oorlog en gevaar hebben ons gedwongen.”

“Wat wij zoeken is geen medelijden, maar een kans om een veilig leven op te bouwen, onze kinderen in vrede groot te brengen en iets terug te geven aan de samenleving waarin wij nu leven. Ontmoetingen zoals vandaag laten zien dat we niet gescheiden zijn, maar verbonden. We zijn allemaal deel van dezelfde menselijke familie. Wat ons bindt, is groter dan wat ons scheidt. Dank u wel dat u deze brug bouwt en ons hoop heeft op een betere toekomst. Dank u wel.”

Dit artikel is een ingezonden bijdrage, geschreven door Emma Zorgdrager . Zij is programmabegeleider bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (Coa) en woont in Amsterdam.

– – – – –

www.parool.nl/columns-opinie/adnan-51-uit-jemen-over-de-afgelaste-open-dag-van-zijn-azc-we-willen-geen-medelijden-maar-een-kans

= = =

van: Parool – 9 september 2025

De gemeente Amsterdam verlengt de opvang op cruiseschip MS Galaxy in het Westelijk Havengebied tot minimaal 2027. Zo blijft Amsterdam leunen op de noodvoorziening die 1500 bedden telt, ondanks eerdere kritiek op de leefomstandigheden aan boord.

door David Hielkema

De beslissing staat in een brief van wethouder Rutger Groot Wassink (Opvang) aan de gemeenteraad van Amsterdam. Volgens het college is de locatie ‘suboptimaal’, maar noodzakelijk om aan de wettelijke taakstelling van 4479 opvangplekken te voldoen. De Galaxy is goed voor ruim een derde daarvan. ‘Toch is er vertrouwen om de opvang te verlengen,’ schrijft Groot Wassink.

Het contract zou dit jaar aflopen, maar wordt nu verlengd tot de opening van het nieuwe azc Houthaven in 2027, waar 500 opvangplekken komen. Dan moet de stap volgen van noodopvang naar kwalitatieve, langdurige opvang, waarna de noodlocatie kan sluiten. Maandelijks kost de opvang op het schip bijna drie miljoen euro. Die rekening wordt door het Rijk betaald.

Drugshandel op de boot

Uit eerdere humanitaire toetsen bleek dat de Galaxy aan 22 van de 25 vereisten voldoet. Drie indicatoren blijven problematisch: bewoners hebben slechts 3 in plaats van de vereiste 4 vierkante meter slaapruimte, koken is onmogelijk vanwege brandveiligheidsregels en de opvang schiet tekort voor de ontwikkeling van kinderen.

Om dat laatste te ondervangen zijn alle minderjarigen inmiddels naar andere azc’s in de stad overgeplaatst. Ondanks de verbeteringen en de rust die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en politie in evaluaties rapporteren, blijft het schip onderwerp van debat. Eerder meldden Russische lhbtq-asielzoekers dat het er relatief veilig is, maar dat drugs er eenvoudig verkrijgbaar zijn en er drugshandel plaatsvindt aan boord.

Volgens een woordvoerder van de gemeente heeft het COA het toegangsbeleid al aangescherpt en zijn camera’s op de kade geplaatst om de veiligheid en de toegangsstromen te bewaken. De gemeenteraad zal in november de nieuwste humanitaire toets onder ogen krijgen, waarin dit mogelijk aan bod komt

Afhankelijk van tijdelijke oplossingen

In Amsterdam zijn ongeveer 4000 opvangplekken voor asielzoekers en statushouders, waarmee de gemeente voldoet aan zijn taakstelling uit de spreidingswet. De grootste locatie is de Galaxy. Daarnaast zijn er opvanglocaties op de Willinklaan (circa 700), in het Einsteingebouw op de Kabelweg (circa 650) en in het A&O Hostel (circa 850) – allemaal verspreid over de stad.

Volgens het college blijft een forse capaciteit voorlopig nodig. De uitstroom van statushouders stokt en de aangekondigde intrekking van de spreidingswet door het demissionaire kabinet maakt het elders in het land lastiger locaties te openen of te verlengen. Met de Galaxy houdt Amsterdam een stabiele, zij het tijdelijke, opvanglocatie overeind.

De gemeenteraad van Amsterdam wordt in november opnieuw geïnformeerd door de wethouder, als de nieuwste humanitaire toets met de raad wordt gedeeld. Die komt dan zeer waarschijnlijk in dezelfde spagaat terecht als de afgelopen jaren: erkennen dat de Galaxy tekortschiet, maar instemmen met verlenging omdat de alternatieven ontbreken.

– – –

www.parool.nl/amsterdam/ms-galaxy-blijft-tot-2027-grootste-opvanglocatie-asielzoekers-in-amsterdam

= = =