van: Trouw – 24 augustus 2026

Titel in de papieren krant: Naastenliefde kan het winnen van lelijke politiek

Column door Dolf Jansen

Afgelopen dinsdag bevond ik me in een kerk, een christelijke kerk zelfs. In Kampen. Ik hoor u denken het moet niet gekker worden. Ik hoor u denken is hij vier weken weg geweest én bekeerd? Ik hoor u denken wat is het verhaal, Dolluf?!

Ga ik u vertellen. Nadat ik u nog even schets dat de kerk zich 2 kilometer buiten het bruisende centrum van Kampen bevindt en mijn voorprogramma een emeritus dominee was die psalmen of andere bijbelteksten zat te duiden, en een jongen van 13 uit Urk die orgel speelde als een soort kruising tussen een bevlogen muzikale voorganger en Sven Hammond. De reden dat zij er waren, dat ik er was, dat een paar honderd mensen op die avond naar de kerk kwamen: het kerkasiel. Wellicht heeft u ervan gehoord, wellicht had u geen idee dat dat nog steeds gaande is.

Simpel gezegd: het asielbeleid, een woord dat eigenlijk tussen aanhalingstekens moet, betekent dat heel veel mensen, gezinnen vaak, heel lang in onzekerheid zitten over hun status, over hun toekomst, omdat procedures heel lang duren, omdat mensen via beroep en bezwaar vechten voor hun recht, en (vooral) omdat een vrij groot deel van de politiek helemaal niet bezig is met oplossingen. Voor een deel omdat mildheid en/of menselijkheid juist in deze kwesties direct keihard afgerekend zou worden aan talkshowtafels, en in aanpalende ochtendkranten ook; voor een deel omdat de chaos in de opvang, en alles wat daarmee samenhangt, voor zeker zes partijen in uw parlement een politiek verdienmodel is.

Simpel gezegd: zolang systemen vastlopen, zolang mensen in het gras slapen, zolang wanhopige mensen proberen arrestatie en uitzetting met alle middelen te verhinderen, kunnen deze partijen harde taal uit blijven slaan, en daarmee scoren. Dat grenscontroles! en instroom naar nul! en remigratie! helemaal niks opleveren maakt niks uit, het lijkt op politieke daadkracht.

Hier praten we vooral over kinderen. Er was, in 2019, een (eenmalig!) kinderpardon, aansluitend zou het systeem zorgen dat de wantoestand van vóór die noodmaatregel nooit meer zou optreden. Waarna ik u moet vertellen dat op dit moment zeker 420 ‘gewortelde kinderen’ in angst leven dat ze kunnen worden uitgezet naar een land waar ze meestal nog nooit zijn geweest, en waar ze meestal geen enkele band mee hebben.

Het gezin Babayants – moeder, vader, Aram, Ariana, Amelia en Aleksa – zit sinds november 2024 in kerkasiel in Kampen. Al ruim 21 maanden is de kerk in actie, al ruim 21 maanden is er continu een dienst, een preek, een verhaal, muziek, gesprek, samenzang, orgelklanken, samenzijn. En al ruim 21 maanden kunnen zes lieve zachte mensen niet naar buiten, want daar wachten donkere busjes met scherpe schuifdeuren, daar wacht uitzetting.

Ik mocht dinsdagavond een kleine bijdrage leveren aan het kerkasiel, ik mocht twee uur spreken en dichten, ik mocht grappen maken die eigenlijk nooit in een christelijke kerk gemaakt worden.

En kreeg, ik verzin dit niet, luid applaus toen ik verwees naar mijn column op deze plek.

De huidige asielcrisis is gecreëerd en oplosbaar, gewortelde gezinnen kunnen hier blijven, en empathie en naastenliefde kunnen het winnen van lelijke politiek.

Dat geloof ik oprecht.

– – –

www.trouw.nl/columnisten/kerkasiel-beschermt-kinderen-tegen-donkere-busjes-met-scherpe-schuifdeuren

= = =

van: Parool – 16 juni 2026

De strengere regels van het Europese migratiepact dat vorige week inging, hebben ook gevolgen voor asielzoekers en statushouders die al in Nederland zijn. Critici voorzien dat de rekening van het beleid uiteindelijk belandt bij steden als Amsterdam.

door Madelief van Dongen

Drukte is niks nieuws in het Wereldhuis, een inloophuis voor ongedocumenteerden in de Amsterdamse binnenstad. Het afgelopen jaar schuurde de locatie al tegen de grenzen van haar capaciteit. Medewerkers zagen een forse toename van het aantal mensen dat op straat sliep en dus ook meer mensen die hulp zochten.

Het baart coördinator Pablo Eppelin Ugarte grote zorgen. Met de ingang van het nieuwe Europese migratiepact verwacht hij namelijk nóg meer drukte bij de dagopvang aan de Nieuwe Herengracht. “De gevolgen van deze Europese regels worden zichtbaar op de straten van Amsterdam,” zegt hij.

Detentiecentra

Het nieuwe migratiepact is de grootste hervorming van het Europese asiel- en migratiestelsel in een kwart eeuw. Asielzoekers uit ‘veilige landen’ moeten hun asielverzoek voortaan buiten Europa afwachten, in speciale detentiecentra aan de buitengrenzen. Afgewezen asielzoekers moeten meteen terug naar het land van herkomst. De onbeperkt houdbare verblijfsvergunning wordt afgeschaft en het wordt moeilijker om gezinsleden van vluchtelingen te laten overkomen.

De bedoeling van het EU-pact is dat aanvragen veel sneller zullen worden afgehandeld. Waar asielzoekers bij de IND voorheen een medisch onderzoek, rusttijd en direct een advocaat kregen, is dat nu niet meer verplicht. Critici wijzen op het gevaar van onzorgvuldige procedures en de gevolgen die dat kan hebben – vooral op straat en bij lokale voorzieningen zoals nachtopvangen of inloophuizen in Amsterdam.

De snelheid in de afhandeling kan leiden tot fouten en meer onterechte afwijzingen, vermoedt Myrthe Wijnkoop, migratie- en asielexpert bij Vluchtelingenwerk. “De verwachting is dat er meer mensen zonder recht op opvang komen, die niet terug kunnen naar hun land van herkomst en op straat belanden.”

Strengere controle

Eppelin Ugarte van het Wereldhuis zag de laatste jaren al een stijging van het aantal ‘Dublinclaimanten’ in Amsterdam. Dat zijn mensen die Europa binnenkwamen via een ander EU-land, bijvoorbeeld Griekenland of Hongarije, en vervolgens naar Nederland doorreisden. Volgens de Dublinregels moesten zij binnen achttien maanden worden teruggestuurd. Als iemand na die tijd niet was overgedragen, kon een vluchteling alsnog ergens anders asiel aanvragen, bijvoorbeeld in Nederland.

Onder het nieuwe pact zal strenger worden gecontroleerd: asielzoekers kunnen tot drie jaar later alsnog worden teruggestuurd. Eppelin Ugarte denkt dat mensen daardoor langer en vaker onder de radar zullen blijven – bijvoorbeeld queer mensen die niet veilig zijn in een land als Hongarije. “We zien nu vaak dat mensen anderhalf jaar onderduiken in Amsterdam, tot hun Dublinclaim vervalt. Deze groep belandt regelmatig op straat en heeft geen recht op opvang. Ze zijn kwetsbaar en onder het nieuwe pact wordt die periode twee keer zo lang.”

Het pact heeft niet alleen gevolgen voor toekomstige vluchtelingen. Sterker, asielzoekers die al in Amsterdam zijn, trekken aan het kortste eind: nieuwe gevallen gaan voor en de oudere aanvragen – 54.000 in totaal – belanden onder op de stapel. Asielminister Bart van den Brink (CDA) en de IND stellen dat de wachtlijst pas over drie jaar is weggewerkt.

Inburgeringstrajecten

In Amsterdam wonen veel asielzoekers jarenlang in de noodopvang die eigenlijk bedoeld is voor een aantal maanden. Daar hebben ze te maken met schrale woonomstandigheden en een uitputtende verveling. Eerder schreef Het Parool over hoe het lange wachten leidt tot incidenten, suïcidale gedachten en zelfmoordpogingen – die soms daadwerkelijk lukken.

Bovendien krijgen vluchtelingen vanaf vorige week geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd meer, ook als ze de afgelopen jaren hebben ingezet op inburgeringstrajecten en taallessen. “Dat werkt de integratie tegen,” stelt Maartje Terpstra, asieladvocaat in Amsterdam. “Ze kunnen geen hypotheek krijgen, geen arbeidscontract voor onbepaalde tijd. Dat werkt enorm demotiverend en heeft een mentale weerslag.”

De gevolgen van lange wachttijden in de asielketen bleken ook deze maand, toen winkeliers en beveiligers in Amsterdam alarm sloegen over steeds meer en steeds gewelddadiger dieven. De daders, vaak jonge asielzoekers uit voornamelijk Syrië, dreigen, intimideren, vernielen en vallen soms aan met wapens, berichtte Het Parool.

Wijnkoop (Vluchtelingenwerk) vreest in de toekomst meer van zulke vraagstukken in de stad. “Het gaat om jonge alleenstaande vluchtelingen, door steeds strengere regels vaak zonder perspectief op een verblijfsstatus. Ze moeten jarenlang wachten, kunnen niet naar school en ook niet terug naar hun land van herkomst. Als stad moet je gaan nadenken: wat zijn werkbare oplossingen voor hen en de andere inwoners?”

– – –

www.parool.nl/amsterdam/meer-mensen-op-straat-en-drukte-bij-de-opvang-dit-kan-het-europese-migratiepact-volgens-critici-betekenen-voor-amsterdam

= = =

Uit het coalitieakkoord Amsterdam 2026-2030 PRO Amsterdam en D66 Amsterdam

te vinden op: https://www.amsterdam.nl/bestuur-organisatie/college/

halverwege de pagina staat de link naar het coalitieakkoord in PDF (70 pag.)

p. 24:

2.6 Ruimte voor vluchtelingen en ongedocumenteerden

Onze stad is gevormd door migratie. Al eeuwenlang komen mensen uit alle windstreken om hier een gelukkig bestaan op te bouwen. Wij zetten menselijkheid centraal. Waar anderen groepen tegen elkaar opzetten kiezen we in Amsterdam voor verbinding. Mensen die gevlucht zijn moeten goed worden opgevangen en een waardig bestaan kunnen opbouwen in de stad. Voor ons is geen Amsterdammer illegaal, en daarom zorgen we dat Amsterdammers zonder papieren ook mee kunnen doen. Hierbij zijn we extra waakzaam voor de onderdrukking en het misbruik waar mensen zonder papieren mee te maken kunnen krijgen. Ook hebben wij oog voor de oplopende stigmatisering van jonge mannen met een niet-westerse achtergrond.

Dit gaan we doen

× We zorgen dat vluchtelingen die in Amsterdam worden opgevangen, mee kunnen doen. We maken taal, onderwijs (inclusief burgerschap) en werk vanaf dag één mogelijk voor nieuwkomers.

× We breiden de Amsterdamse pilot ‘asielzoekers aan het werk’ uit tot een Amsterdams pact; met afspraken tussen de gemeente, COA, onderwijs- instellingen, UWV en werkgevers.

× We hebben extra aandacht voor de opvang van kwetsbare vluchtelingen en vluchtelingen met een LHBTIQIA+ achtergrond.

× We verkennen hoe we werkgevers kunnen verplichten huisvesting en taalonderwijs voor buitenlandse werknemers goed te regelen. Daarbij werken we samen met omringende gemeenten en de regio, waar de bedrijven met veel arbeidsmigranten vaak gevestigd zijn.

× We onderzoeken of het noodzakelijk is om naast de vergoedingen uit het CAK aanvullende vergoedingen van zorg nodig zijn om de verslechtering van de positie van ongedocumenteerden met een ernstige zorgvraag te voorkomen.

× We onderzoeken hoe mensen zonder papieren toegang kunnen krijgen tot de voedselbank.

× In het contact met ongedocumenteerden maken we duidelijk dat iedereen die in Amsterdam is kan rekenen op de mogelijkheid een klacht te doen bij de ombudsman en kinderombudsman. We vragen ombudsman en Kinderombudsman extra aandacht te hebben voor de positie van ongedocumenteerden.

Dit blijven we doen

× De 24-uursopvang voor ongedocumenteerden blijft bestaan. De maximum-termijn voor opvang van anderhalf jaar wordt losgelaten en in plaats daarvan wordt maatwerk geboden.

× We gaan door met het Programma Ongedocumenteerden Amsterdam. We versterken hier binnen de positie van vrouwen en zorgen dat zij ook meer zichtbaar worden voor hulpverlening.

× Geen mens illegaal. We straffen niemand voor het hebben van geen papieren en gaan ze ook niet met dat doel opsporen. We verzetten ons tegen strafbaarstelling van illegaliteit, omdat die niet past bij een humane benadering van mensen in kwetsbare situaties. Als er toch een wet komt die mensen zonder papieren strafbaar maakt, zullen wij deze wet geen prioriteit geven in de uitvoering.

× Amsterdam blijft investeren in opvang voor ongedocumenteerde mensen, juridische en maatschappelijke ondersteuning en intensiveert dit wanneer de strafbaarstelling onrechtmatig verblijf het bestaan voor mensen nog moeilijker maakt. Den Haag moet dit betalen, maar als zij laten afweten doet Amsterdam dit zelf.

× We gaan in gesprek met de politie om te zorgen dat ongedocumenteerde mensen veilig aangifte kunnen doen. “De gemeente moet haar rol pakken om te zorgen dat ongedocumenteerden wel naar de politie gaan wanneer ze slachtoffer van een misdrijf zijn.” – Stadsgesprek

—————————- aanvullende passages uit het Coalitieakkoord ————–

p. 8 – 1. Een thuis in de stad

… het besef dat wonen een basisrecht is…

Iedereen moet kunnen wonen in een betaalbare, passende woning, in buurten met goede voorzieningen en gelijke kansen.

Ons beleid is gebaseerd op het principe “Wonen eerst”: een passende woning biedt een veilige basis. Daarom blijven we werken aan het beëindigen van dakloosheid. Ook voeren we een kinderrechtentoets in bij grote veranderingen in het woonbeleid, omdat kinderen vaak het hardst worden geraakt door de wooncrisis.

p. 9 – 1.1 Betaalbaar en passend wonen

We blijven statushouders met voorrang huisvesten en zorgen dat de achterstand niet verder oploopt.

p. 11 – in par. 1.3 – Compleet bouwen voor iedereen

We zetten vol in op de 1.500 ingeplande tijdelijke woningen en maken plannen voor 1000 extra tijdelijke woningen. Deze woningen gebruiken we ook voor mensen die tijdelijk in de knel zitten, zoals gescheiden ouders en (dreigend) economisch daklozen. Als onderdeel hiervan bouwen we een locatie met onzelfstandige woonplekken voor spoedzoekers zoals jongeren, studenten, Oekraïners, statushouders en economisch daklozen. Samen met zorgpartijen ontwikkelen we een programma dat bewoners ondersteunt naar een permanente woonoplossing. Ook blijven we jongeren en statushouders in deze complexen huisvesten. Als door netcongestie permanente bouw vertraagt, schalen we tijdelijke woningen op. Deze periode maken we ook plannen voor een permanente locatie voor tijdelijke woonvragen.

p. 13 – 1.6 Een perspectief voor iedereen

We doen alles wat in onze macht ligt om dakloosheid te beëindigen en zorgen tot die tijd dat mensen zonder vast dak boven hun hoofd de juiste hulp krijgen. Daarbij hebben we speciale aandacht voor gezinnen: het is onacceptabel dat kinderen dakloos zijn. We staan voor snelle toewijzing van de woningen voor dak- en thuislozen volgens Wonen Eerst: geen verplichte opvang trajecten vooraf, maar direct een sleutel in handen.

Dit gaan we doen

× We voegen flexwoningen toe voor mensen die economisch dakloos zijn, waarbij we ook kijken naar onzelfstandige woningen. We ontwikkelen daarnaast nieuwe woonvormen voor mensen die dakloos zijn en voor wie regulier wonen in Amsterdam niet werkt, zoals tijdelijke woonplekken gericht op doorstroom naar een reguliere woning buiten de regio.

× Dakloosheid onder kinderen is onacceptabel en daarom een prioriteit. We zorgen voor systeem-doorbraken zodat er weer plekken in de opvang vrijkomen. Voor gezinnen in de noodopvang maken we het makkelijker om direct door te stromen naar een omslagwoning. Daarnaast creëren we inloophuizen voor vrouwen en kinderen zodat dakloze gezinnen snel in beeld komen en geholpen kunnen worden.

× We breiden het begeleidingsaanbod voor dak- en thuisloze mensen uit naar stadsdelen waar nog weinig aanbod is.

× Vaak worden dakloze jongeren nog niet goed erkend als dakloos, wat de aanpak moeilijk maakt. We gaan hier extra aandacht aan besteden, onder andere door het creëren van inloophuizen voor jongeren.

× We investeren in meer veldwerkers die actief contact zoeken met daklozen om hen uit de anonimiteit te halen en passende hulp te bieden. Dak- en thuislozen krijgen toegang tot onafhankelijke cliëntondersteuning.

× We pleiten bij het kabinet voor het wettelijk vastleggen van regiobinding, zodat iedereen ergens binding heeft en niet afhankelijk is van de gemeente met de ruimste voorzieningen.

× We schaffen voor de opvang panden aan zodat we zelf duurzaam plekken realiseren.

× We onderzoeken of regiobinding aan een kind kan worden gekoppeld, bijvoorbeeld via vier jaar inschrijving op een school, zodat dakloze gezinnen sneller een woning kunnen krijgen.

× Voor de groep arbeidsmigranten stimuleren we taaleducatie, omscholing en toeleiding naar tekortsectoren. Daarbij helpen we arbeidsmigranten die dat willen – bijvoorbeeld door gebrek aan perspectief – met het vinden van een plek elders.

Dit blijven we doen

× Voor mensen met complexe problemen op het gebied van verslaving en/of mentale gezondheid creëren we een prikkelarme opvanglocatie met dagelijkse begeleiding, naar voorbeeld van de Deense Skeave Huse.

× We zetten de huidige regeling van de winteropvang voort.

× We geven speciale aandacht aan doelgroepen in de opvang, waaronder gezinnen, vrouwen, jongeren en LHBTQIA+-personen. Waar mogelijk richten we specifieke afdelingen of vleugels in voor LHBTQIA+-personen.

p. 18 – 2. Kansengelijkheid centraal

In Amsterdam blijft iedereen welkom: hier zetten we menselijkheid centraal. Mensen die gevlucht zijn moeten goed worden opgevangen en een waardig bestaan kunnen opbouwen in de stad. Voor ons is geen Amsterdammer illegaal, en daarom zorgen we dat Amsterdammers zonder papieren ook mee kunnen doen.

[onderwijs, jeugd en jeugdzorg, sport, kunst&cultuur, hulp en zorg]

p. 24 – 2.6 Ruimte voor vluchtelingen en ongedocumenteerden

[zie hierboven]

p. 25 – Een stad van de toekomst

[duurzaamheid, groen]

p. 31 – Werk, ondernemen en bestaanszekerheid

p. 35 – in par. 4.4 Meedoen via werk en ontwikkeling

× Arbeidsmigranten krijgen betere bescherming. We gaan uitbuiting tegen en stimuleren goed werkgeverschap. We willen betere samenwerking met de Arbeidsinspectie voor een snelle en efficiënte aanpak van uitbuiting.

p. 38 – 5. De overheid als bondgenoot

p. 44 – 6. Vrij en veilig

Als internationale mensenrechtenstad nemen we verantwoordelijkheid. We zijn trots dat onze burgemeester voorzitter is van het Pact of Free Cities. We komen op voor mensenrechten, bieden een veilige haven aan mensen op de vlucht en beschermen het recht om te demonstreren.

Mensenrechten staan centraal, zowel lokaal als in onze internationale relaties. Daarom richten we ook ons inkoop beleid zo in dat we geen bedrijven steunen die bijdragen aan mensenrechtenschendingen.

We blijven het demonstratierecht actief faciliteren als fundament van onze democratie en zorgen dat mensen veilig en zichtbaar hun stem kunnen laten horen.

p. 46 – × We versterken interreligieuze netwerken om dialoog en samenwerking tussen verschillende geloofsgemeenschappen te bevorderen.

× We versterken onze rol in opvang en ondersteuning van mensen op de vlucht. We ondersteunen Oekraïeners in het behoud van de Oekraïense cultuur door de start van een Oekraïens cultuurcentrum.

× Amsterdam biedt bescherming aan dissidenten, journalisten en mensenrechtenactivisten die niet veilig zijn in hun land, en groeit uit naar een sanctuary city.

× Inclusie en antidiscriminatie worden collegebreed verankerd als leidend principe in beleid, uitvoering en dienstverlening. Alle portefeuillehouders dragen vanuit hun eigen domein verantwoordelijkheid voor het bevorderen van gelijke kansen, inclusie en het tegengaan van discriminatie.

× We vergroten de zichtbaarheid van de Palestijnse gemeenschap door ruimte te bieden voor ontmoeting, cultuur en dialoog.

× Er zijn volkeren die het recht missen zelf te mogen beschikken over hun taal, cultuur en identiteit. Zij hebben geen eigen staat, noch worden zij als minderheid in bestaande staten erkend of gerespecteerd. Deze ‘vergeten volkeren’ – zoals de Palestijnen, Koerden, Oeigoeren of de Kopten – worden dikwijls onderdrukt of leven in Diaspora. Met de huidige geopolitieke expansiedrift van machtige staten wordt hun lot kwetsbaarder en hun vrijheid van expressie beperkter. Om hen recht te doen en een plek te geven voor herdenking en viering richt het college een monument op om het zelfbeschikkingsrecht van volkeren te eren.

p. 48 – 6.4 – Vrouwenveiligheid

× We investeren in meer en betere opvangplekken voor slachtoffers en versterken organisaties zoals Veilig Thuis. Ook bouwen we de gespecialiseerde meidenopvang (ROSA) verder uit, met extra aandacht voor kwetsbare groepen. Vrouwen zonder verblijfsstatus worden beter beschermd en ondersteund, en we zetten ons in voor aanpassing van landelijke regels die hen afhankelijk maken van een partner.

p. 50 – 7. De stad in beweging

p. 54 – 8. Financiën en organisatie

p. 63 – bezuinigingen (‘Intensiveringen’):

Dakloosheid, opvang en ongedocumenteerden min 9 mljn p/jr in 2027, 2028, 2029, 2030

Pilot asielzoekers aan het werk min 1,5 p/jr in deze 4 jaren

Inzet voor mensenrechten -1,0 -0,6 -0,6 -0,6

= = =