Op 3 juli heeft de Tweede Kamer ingestemd met de Asielnoodmaatregelenwet. Eerder was al een amendement aangenomen dat het strafbaar maakt voor mensen om zonder verblijfsvergunning in Nederland te zijn. De praktijk in andere landen wijst uit dat mensen zonder verblijfsvergunning niet vertrekken, maar proberen uit het zicht te raken. Mensen zonder papieren zullen verdwijnen in de schaduw. Slachtoffers van uitbuiting zullen zwijgen. Zieken zullen artsen mijden. Zelfs wie terug wil keren naar het land van herkomst, zal geen hulp meer durven zoeken.
Het gevolg van de strafbaarstelling is dat ook hulp aan mensen zonder verblijfsvergunning strafbaar zal worden; je helpt daarmee immers mensen om iets strafbaars te doen, namelijk in Nederland verblijven. Een strafbaarstelling van hulp zou direct al het werk van de Protestantse en Lutherse Diaconieën raken, van Wereldhuis tot De Meent, en van het Open Huis van De Nieuwe Stad tot de Lutherse gastenkamers. Deze wet zal zorg, onzekerheid en angst oproepen onder mensen zonder verblijfspapieren die het Wereldhuis of het Open Huis bezoeken of in de gastenkamers verblijven.
De wet is nog niet van kracht. Er komt een extra advies van de Raad van State, een debat daarover in de Tweede Kamer en een behandeling in de Eerste Kamer, waar er op dit moment geen meerderheid voor lijkt. Mocht de wet tóch worden aangenomen, dan treedt die pas in werking na publicatie in het Staatsblad. Tot die tijd verandert er juridisch niets.
Vooralsnog gaan we er vanuit dat strafbaarstelling van hulp niet door zal gaan; maar er is wel degelijk een risico dat ‘illegaal’ verblijf in Nederland strafbaar zal worden gesteld. Vanuit onze diaconale missie blijven we staan voor medemenselijkheid. Het Netwerk DAK, waar Lutherse en Protestantse Diaconie in participeren, is een landelijke campagne gestart: “Medemenselijkheid. Daar kun je voor kiezen.” We kijken vanuit het netwerk waar we kunnen lobbyen, zodat deze wet er niet komt.